بررسی نقش عربستان سعودی در جام باشگاه‌های جهان و تاثیرات آن بر دنیای فوتبال

پول عربستان؛ زیرساخت اصلی جام باشگاه‌های جهان

دوره جدید جام باشگاه‌های جهان، عملاً بدون پشتوانه مالی گسترده عربستان سعودی، شاید هیچگاه به این ابعاد نمی‌رسید. صندوق سرمایه‌گذاری عمومی سعودی (PIF) نه‌تنها مالک باشگاه الهلال سعودی، یکی از تیم‌های حاضر در این رقابت‌هاست، بلکه با سرمایه‌گذاری و خرید بخشی از پلتفرم بزرگ پخش ورزشی DAZN، نقش پررنگی در اکران و جذب مخاطب جهانی این مسابقات ایفا می‌کند.

اهداف پشت پرده؛ از اقتصاد تا وجهه سیاسی

فارغ از علاقه به توسعه فوتبال، سرمایه‌گذاری سعودی‌ها در جام باشگاه‌های جهان را باید بخشی از چشم‌انداز اقتصادی و گردشگری کشور دانست. عربستان می‌خواهد خود را در سطح جهانی به‌عنوان کشوری پیشرو در حوزه ورزش مطرح کند و جشنواره جام جهانی باشگاه‌ها، به‌خصوص با حضور الهلال، به این روند شتاب بیشتری می‌بخشد. این سیاست‌ها در امتداد اهداف ۲۰۳۰ عربستان برای تنوع‌بخشی به اقتصاد و بهبود تصویر این کشور در سطح بین‌المللی قرار می‌گیرد.

تاثیرات کنسرسیوم مالی بر فوتبال اروپا و بازار جهانی

جوایز نجومی و درآمدهای بالای تعیین‌شده برای باشگاه‌های برتر اروپایی باعث نگرانی‌هایی شده است: از یک طرف این پول عظیم می‌تواند توازن رقابت داخلی در لیگ‌های مختلف اروپا را به‌هم بزند و از سوی دیگر، ساختار سنتی فوتبال را دستخوش تغییراتی بنیادین کند. همین موضوع در ایران نیز نمونه‌های مشابهی داشته که با ورود سرمایه‌های غیر فوتبالی یا دولتی، تعادل رقابت و جذابیت لیگ برتر فوتبال کشور، زیر سؤال رفته است.

انتقادها به روند واگذاری میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴

اعلام میزبانی عربستان برای جام جهانی ۲۰۳۴ بلافاصله پس از بزرگ‌ترین قرارداد پخش جام باشگاه‌های جهان با DAZN، شائبه‌هایی درباره شفافیت و عدالت روند انتخاب میزبان ایجاد کرد؛ موضوع مورد انتقاد کارشناسان و حتی مسئولان سابق فیفا. نکته جالب اینکه تنها نروژ از تایید بدون رای‌گیری میزبان ۲۰۳۴ امتناع کرد.

نگاه ایرانی؛ فرصت یا تهدید؟

برای فوتبال ایران، این تحولات چند پیام دارد: عربستان با قدرت مالی، خود را به سرعت به قطب جدید فوتبال آسیا و حتی جهان تبدیل می‌کند و در جذب بازیکنان سرشناس و ارتقا زیرساخت‌ها گوی سبقت را ربوده است. این روند می‌تواند هم انگیزه‌ای برای مسئولان فوتبال ایران برای توجه بیشتر به زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی حرفه‌ای‌تر باشد و هم هشداری جدی درباره عقب‌ماندن از تحولات جدید فوتبال.

جمع‌بندی

بدون تردید، ورود عربستان به عرصه میزبانی و سرمایه‌گذاری‌های عظیم در دنیای فوتبال، آغاز تحولی است که نه‌تنها بر قاره آسیا، بلکه بر موازنه قدرت فوتبال جهان تاثیرگذار خواهد بود. اما باید دید در کنار رشد اقتصادی و گردشگری، آیا این مسیر به توسعه ریشه‌ای فوتبال منجر می‌شود یا تنها یک پروژه سیاسی و تبلیغاتی خواهد بود.